Bakteriyel Soğuk Su Hastalığı

Diğer adlandırmalar

  • Gökkuşağı Alabalığı Yavru Sendromu (RTFS)
  • Bakteriyel yavru anemisi
  • Düşük sıcaklık hastalığı
  • Peduncle hastalığı
  • Sırt semeri
  • Kuyruk çürüğü
  • Sistemik mikso-bakteriyöz

Hastalığın Nedenleri

Bakteriyel Soğuk Su Hastalığına (BCWD), Flexibacter psychrophilus ve Cytophaga psychrophila olarak da bilinen Flavobacterium psychrophilum neden olur. İzolatlar arasında grup farklılıkları olabilir, ancak balık sağlığı yönetimi açısından bunların önemi kanıtlanamamıştır. Neden olan ajanın izole edilmesi, hastalığın doğru teşhisi ve F. psychrophilum'un diğer yakından ilişkili ve eşzamanlı hastalıklardan ayırt edilmesi ile ilgili sorunlar nedeniyle, BCWD ile ilgili kafa karışıklığı ve yanlış bilgilendirme vardır.

Troutlodge 002 0837.jpg
Troutlodge 002 1618.jpg

Konakçı çeşitliliği, dağılımı ve oluşumu

BCWD, tüm salmonid balık türlerinin ciddi bir hastalığıdır. Ayrıca sazan, kefal ve yılan balığında da hastalıklara neden olduğu bilinmektedir. Balıkların sadece tatlı suda enfekte olduğu bilinmektedir. Hastalığın sadece konakçıya özgü görünmediği ve aynı zamanda suda yaşayan pek çok omurgalıya bulaşabileceği görülmektedir. BCWD, özellikle 12 °C'nin altındaki su sıcaklıklarında öldürücüdür. Bununla birlikte, kendi adının tersine, hastalığın 16 °C'ye kadar olan sıcaklıklarda da önemli kayıplara neden olduğu bilinmektedir.

BCWD, ilk kez 1946'da Amerika Birleşik Devletleri'nde alabalık ve somon hastalığı olarak tanımlandı. Bugün Kuzey Amerika, Avrupa, İskandinavya, Japonya, Güneydoğu Asya, Avustralya ve Şili dahil olmak üzere dünyanın birçok bölgesinde görülür.

BCWD, gözlü yumurtalardan anaçlara kadar, balıklara tüm yaşam evrelerinde bulaşabilir. Hastalık yumurta ve yavru döneminde akut durumda iken daha büyük balıklarda kronik olma eğilimindedir. Ölüm oranı tipik olarak enfeksiyondan sonraki 5 ila 10 gün içinde başlar ve su sıcaklığına ve balık yaşına bağlı olarak 20 ila 60 gün sonra zirve yapar. Hastalığın, özellikle stres veya elleçlemenin (tuzlu suya transfer, sınıflandırma, tasnif etme, taşıma, aşılama, işaretleme vb.) ardından tekrar ettiği bilinmektedir; Toplam kümülatif ölüm oranı tipik olarak %5 ila %20 arasındadır, ancak %90'a kadar olan ölüm oranlarının olabildiği kaydedilmiştir. BCWD'nin genellikle IPN, IHN ve VHS virüsü gibi diğer hastalıklarla birlikte oluştuğu görülür.

Klinik İşaretler, Tanı ve Kabul Görmüş Tanımlama

BCWD'nin klinik belirtileri balık büyüklüğü ve su sıcaklığına göre değişir. Yumurtalarda ve keseli larvalarda hastalık, kabuğun yumuşamasına, erken yumurtadan çıkmasına veya kesenin yırtılmasına neden olabilir. BCWD'nin en yaygın şekli yavru ve larvalarda sup-akuttan akuta doğrudur. Enfekte balıklar beslenmeyi durdurur, uyuşuk hale gelir ve tabanda, duvarda veya çıkış ızgaralarında toplanır. Hastalıklı balıklarda, her iki gözün de yuvalarından çıktıkları bir durum olan, iki taraflı egzoftalmi -sıvı ile dolu şişkinlik- ve karın bölgesinde şişkinlik vardır. Şiddetli anemiden dolayı solungaçlar, böbrek ve dalak sıklıkla soluk ve hatta neredeyse beyaz renktedir. Ölü balıklar genellikle dipte birikir ve solungaç kapakları kızarır, gövdeleri virgül şeklinde bükülür ve deri rengi kuyruğa doğru kararır. Beyin enfekte olduğunda, özellikle yavrularda, başın üstünde yumuşak bir hemorajik çıkıntı olabilir ve etkilenen balıklar düzensiz olarak veya sarmal bir hareketle yüzebilir.

Daha büyük balıklarda ve 12 °C'nin üzerindeki su sıcaklıklarında, BCWD daha kronik olma eğilimindedir. Genellikle dorsal, peduncle veya kaudal kanatçıklarda “fin rot” olarak başlar. Enfeksiyon, yüzgecin tabanına doğru ilerledikçe, güçlü proteolitik enzimlerin aşındırdığı omurga bile açığa çıkana kadar cildi ve kası aşındırır.

BCWD'nin en kronik şekli daha büyük balıklarda veya önceki bir hastalıktan kurtulmuş balıklarda ortaya çıkar. Bu gibi durumlarda, F. psychrophilum sadece beyni veya omurganın kısa bir bölümünü enfekte etme eğilimindedir. Beyin enfekte olduğunda, balık dengeyi kaybeder ancak ölemez. F. psychrophilum, omurgayı enfekte ettiğinde, bazı kanamalar görülebilir, ancak balık normal görünür ve hasat zamanına kadar hayatta kalabilir. Omurganın enfekte olmuş kısmı büyümeyi durdururken, etrafındaki ilgili kas büyümeye devam eder. Aylar sonra, bu büyük ölçüde deforme olmuş bir balığa neden olabilir. Bu tür balıkların genelde ayıklanarak çıkarılması ve atılması gerekir ki aksi takdirde önemli ekonomik kayıplara neden olabilir. Balıklarda çok çeşitli omurga deformasyon nedeni vardır, ancak bu tür bir sorun olduğunda BCWD mutlaka dikkate alınmalıdır.

BCWD'yi tespit etmek hatta ayırıcı olarak teşhis etmek zor olabilir. BCWD'den şüphelenildiği zaman, tipik hastalıklı balıklar nitelikli bir laboratuvara gönderilmelidir. Varsayımsal teşhis, doku lekelerinde tipik bakterilerin gözlenmesiyle birlikte genel klinik belirtilere dayanarak yapılır. Karakteristik uzun ince (0.3-0.7 X 2.0-7.0 um) filamentli, gram negatif, kamçılanmamış bakteri, dalak, böbrek, kan, beyin veya nekrotik lezyonların kenarından alınan dokularda kolayca görülür. Lekelenmiş simirlere dayanan varsayımsal teşhis genellikle birkaç dakika içinde, hatta sahada bile yapılabilir ve tedaviye başlamak üzere dayanak teşkil edebilir.

Klinik izolasyon ve doğrulanmış tanımlama için, aynı dokular %5 fetal calf serumu ile takviye edilmiş ve 15 ila 20 °C de 7 ila 10 gün boyunca inkübe edilmiş Tryptose Maya Ekstresi Agar üzerinde tekli koloni izolasyonu için çizgili olmalıdır. Tipik koloniler küçüktür (0.5 ila 2.0 mm çap), mukoid, pürüzsüz, yuvarlak, dışbükey ve tamamı ve farklı sarı-turuncu renkleriyle kolayca tanınır. İzolatın kimliği, polivalent antiserum veya başka bir onaylanmış doğrulama metodu ile plaka aglütinasyonuyla doğrulanmalıdır.

Enfeksiyon ve Bulaşma Kanallar

F. psychrophilum klinik olarak hastalıklı balıkların yanı sıra bakterileri yaşamları boyunca yayan ve asemptomatik kurtulanlar tarafından taşınır. BCWD aynı zamanda enfekte balıkların kaynağı olarak da görülebilen vahşi balıklarda ve amfibilerde de bulunmuştur. Hastalık balıktan balığa su yoluyla kolayca bulaşır. Özellikle daha önce diğer bulaşıcı hastalıklar veya çevresel koşullar tarafından zarar gördüğünde, enfeksiyonun primer bölgesi solungaç ve yüzgeçlerdir. F. psychrophilum ayrıca enfekte olmuş anaçlar tarafından da bulaşabilir. Bakteri yumurtanın içinde de görülebildiğinden, iyodofor dezenfektanındaki su ile sertleştirilmiş yumurtalara bulaşma riski ortadan kalkmaz.

Troutlodge 001 0426.jpg

Korunma, Tedavi ve Kontrol

BCWD çiftliğinizde hiç görülmediyse, ortaya çıkmasını önlemek için her türlü önlem alınmalıdır. Enfeksiyon riskini azaltmanın en iyi yolu, çiftliğinizde yalnızca Troutlodge gibi saygın bir tedarikçiden alınan gözlenmiş yumurtaları kullanmaktır. Yumurtaların, larvaların ve yavru balıkların sadece derin su kuyulardan alınan su ile veya F. psychrophilum taşıması muhtemel doğal balık içermeyen korumalı su kaynaklarında yetiştirilmesi şiddetle tavsiye edilir.

BCWD'ye karşı doğal direnci kanıtlanmış herhangi bir balık türü yoktur ve hastalığa dirençli bir balık üretimi için de bir girişim yoktur. Şu anda F. psychrophilum'un önlenmesi için lisanslı bir aşı bulunmamaktadır. Deneysel anlamda bazı aşılar test edilmekte ve ilk sonuçlar oldukça ümit verici, ancak etkili ticari ürünler için en az birkaç yıla daha ihtiyacımız vardır.

F. psychrophilum, balıkları dışarıdan, içeriden ve hatta hücre içinden enfekte edebilir. Bu durum, suya eklenen kimyasalların veya antibiyotiklerin BCWD hastalığının tedavisinde sınırlı olabileceği anlamına gelir. Etkili kontrol için, harici tedaviler genellikle antibiyotikli yem ile yapılır. Ülkenizdeki yasalar ve düzenlemeler gereğince etkili bir balık sağlığı yönetim stratejisi ve kontrol planı geliştirme konusunda tavsiye almak için önce veterinerinize veya balık sağlığı uzmanlarına danışmanızı öneririz.

BCWD sıklıkla üretimdeki aynı aşamalarda tekrar ettiğinden, hastalık beklentisinden hemen önce ilaçlı bir yem ile besleme tavsiye edilebilir. BCWD için en yaygın tedavilerden biri, 10 ila 14 gün boyunca, balığın kilogramı başına 150 mg aktif madde içerecek şekilde Terramycin ™ ihtiva eden bir yem ile beslemek ve bakır sülfat, Chloramine-T ™ veya dörtlü bir amonyum dezenfektanı kullanılarak bir saatlik yıkama işleminin bir kombinasyonudur. Terramycin ™ 'e ek olarak, Romet ™, oksolinik (oxolinic) asit, Sarafin ™, Florfenicol ™ ve amoksisilin (amoxycillin) de başarı ile kullanılmıştır. Bununla birlikte, F. psychrophilum hızlı bir şekilde antibiyotiklere direnç geliştirdiği görüldüğünden, özellikle hastalık tedaviye yanıt vermediği takdirde, izolatın göreceli antibiyotik duyarlılığı belirlenmelidir.

Mevzuat ve Halk Sağlığının Önemi

BCWD genellikle düzenleyici otoriteler tarafından endişe verici bir hastalık olarak kabul edilmez ve F. psychrophilum OIE tarafından listelenmemiştir. Halen, balık veya gözlü yumurtaların denetimi veya sertifikasyonu için kabul edilmiş veya onaylanmış bir protokol yoktur. Buna rağmen Troutlodge, periyodik olarak rutin balık sağlığı yönetim programının bir parçası olarak F. Psychrophilum konusunda stoklarını sürekli kontrol etmektedir.

F. psychrophilum tatlı su balıkları dışında, insanlar ve muhtemelen amfibiler dışındaki hayvanlar için bilinen bir sağlık riski taşımamaktadır. Enfekte olmuş balıkların işlenmesi veya satılması konusunda bilinen herhangi bir kısıtlama olmadığı gibi, halk sağlığı açısından endişeye gerek yoktur.

Troutlodge 002 1556.jpg

Referanslar

Cipriano, R.C. et at. 1996. Epizootiological study of bacterial cold-water disease in pacific salmon and further characterization of the etiologic agent, Flexibacter psychrophila. Journal of Aquatic Animal Health 8:28-36.

Thoesen, J. (Ed). 1994. Suggested procedures for the detection and identification of certain finfish and shellfish pathogens. 4th ed., Fish Health Section, American Fisheries Society, Bethesda, MD, US